जहाँ नेपाली योद्धासामु अंग्रेज फौज टिक्न सकेन

• • •

भारतलाई उपनिवेश बनाएर इस्ट इन्डिया कम्पनी सरकार चलाइरहेको अंग्रेजले नेपालमा पनि आँखा गाडिरहेको थियो। वेलावेला विभिन्न भागमा हमला पनि गरिरहेको थियो। त्यसै क्रममा वि.सं. १८७१/१८७२ मा नेपालको पश्चिम क्षेत्र कब्जा गर्न अंग्रेज फौज आएको थियो।

इतिहासकार निर्मल श्रेष्ठका अनुसार, भारतमा बसेर चारैतिर व्यापार, व्यवसाय बढाइरहेको इस्ट–इन्डिया कम्पनी सरकारलाई चीन जाने सुगम बाटो र चिया खेतीका लागि अनुकूल भूमिको आवश्यकता थियो। त्यस्तो भूमि नेपालभित्र मात्र थियो।

“नेपालसँग सजिलै उक्त भूमि प्राप्त गर्न सकिन्न भन्ने कम्पनी सरकारले बुझेका कारण उसले नेपालसँग किचलो हुने विन्दुहरूको खोजी गर्न थाल्यो, त्यसमध्येका बुटवल र स्युराज (शिवराज) खण्ड हुन्”, श्रेष्ठ भन्छन्। बुटवल रुपन्देहीमा छ भने स्यूराज कपिलवस्तु जिल्लामा।

• • •