ई. प्रवीण आचार्य 

विश्वभर महामारीका रुपमा फैलिएको कोभिड –१९ को संक्रमणबाट बच्न नेपालमा बन्दाबन्दी लागू गरिएको करिब दुई महिना पुगेको छ । दिनहुँ संक्रमित बढ्दै गएपछि बन्दाबन्दीको अवधि थप कडाइका साथ हाललाई जेठ २० गतेसम्म थप गरिएको छ । नेपाल सरकारले बन्दाबन्दी अपनाई थप कडाइ गरिरहँदा अर्थतन्त्रमा यसको प्रभाव तथा आगामी दिनमा नेपालले चाल्नुपर्ने कदमका विषयमा यो लेख तयार गरिएको छ । 

नेपालमा अवलम्बन गरिएको बन्दाबन्दीले कोरोना संक्रमितको संख्या न्यून राख्न सफल भएको सरकारी तर्क छ । तर, नेपालमा बन्दाबन्दी र विश्वमा कोरोनाको प्रभाव बढिरहँदा नेपालमा आर्थिकरुपले भने ठूलो समस्या आउने देखिएको छ । श्रम तथा रोजगार विभागको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार करिब ५५ देखि ६० लाखको संख्यामा नेपालीहरु विदेशमा कार्यरत छन् । केन्द्रीय तथ्यांक विभागको अर्को एक तथ्यांकअनुसार करिब १६ लाख जनशक्ति नेपालमा दैनिक ज्यालादारी गरी आफ्नो गर्जो टारिरहेका छन् । हाल बन्दाबन्दीका कारणले यस्ता दैनिक ज्यालादारी गर्ने र वैदेशिक रोजगारमा रहेका धेरै श्रमिकले आफ्नो रोजगारी गुमाइसकेका छन् । साउदी अरब र बहराइनमा कोरोनाका कारण रोजगारी गुमाउनेका लागि सहायताका कार्यक्रम ल्याउँदा विदेशीका लागि नल्याई आफ्ना नागरिकहरुका लागिमात्र ल्याइएको छ । यसैगरी दुबईमा कम्पनीहरुलाई विदेशी कामदारसँग गरिएका सम्झौता सहज तरिकाले तोड्न मद्दत गर्ने कानुन ल्याइएको छ भने कम तलब अनि बेतलबी बिदा लिन दबाब दिइएको छ । कुवेत सरकारले भिसा अवधि सकिएका विदेशी कामदारलाई यथाशक्य चाँडो फिर्ता गर्ने नीति लिएको छ । कोरोनाको प्रभाव लामो समयसम्म रहिरहेमा ठूलो संख्यामा नेपाली कामदार रोजगारी गुमाई विदेशबाट नेपाल फर्कनुपर्ने जोखिम बढेको छ ।