शनिबार, ११ जुलाई २०२६

बोत्तल, कागज, फलाम: काठमाडौँका ‘एलिट’हरूलाई ‘कर्कस’ लागिरहेको एउटा आवाज

सम्साँझै सुतेर पनि बिहान अबेर ब्यूँझिने काठमाडौँलाई यी कवाडीहरूले डिस्टर्व त गरेकै होलान् नि! मोटरगाडीका तीखा आवाज र कानै खाने धोद्रा स्वरहरूलाई त काठमाडौँले मज्जैले पचाइसकेको छ। यिनीहरूको ‘कवाडी’ आजावले ‘ध्वनी प्रदुषण’ गर्ने नै भो।

टोपेन्द्र रोका मगर

टोपेन्द्र रोका मगर - काठमाडौँ

हुलाकबाट छिरे, करोडौँका ‘काण्ड’हरूसँगै मुख्यसचिव भए

नेपालको निजामती कर्मचारी इतिहासमा बहालवाला मुख्यसचिवविरुद्ध भ्रष्टाचार मुद्दा दायर भएको यो पहिलोपटक हो। इतिहासको यो कालो पानामा आफ्ना नाम नपरोस् भनेर अर्यालले मुद्दा दर्ता हुनुअघि नै प्रधानमन्त्रीसँग परामर्श गरेका थिए। तर प्रधानमन्त्रीले ‘विवेक प्रयोग गर्नू’ भनेर फर्काइदिए।

गजेन्द्र बोहरा

गजेन्द्र बोहरा - काठमाडौं

‘सुमदरानी’लाई अर्को ‘निर्मला पन्त’ बनाउने बाटोमा सरकार

निर्मलाको हत्यारा त पत्ता लगाउन सकेको छैन नै सरकार। निर्मला जस्तै हत्याको शिकार बनेकी बाँकेको कोहलपुर नगरपालिका– ६ रझेनाकी सुमदरानी थारूको पनि हत्यारा सरकारले पक्राउ गर्न सकेको छैन।

टोपेन्द्र रोका मगर

टोपेन्द्र रोका मगर - काठमाडौँ

पूर्वीतिर पहिरा खस्न थाले, पश्चिममा भतभती पोल्ने घाम

सामान्यतया नेपालमा मनसुन जुन १३ देखि भित्रिनथाल्छ। तर यसपालि पूर्वी नेपालबाट भित्रिन थालेको मौसम प्रणाली सदरदर मिति भन्दा ३ दिन अगावै भित्रियो। मनसुन भित्रिदाँ सामान्य वर्षाले पनि यहाँको तापमान अलि कम हुनसक्थ्यो। तर मनसुनकै आशामा पश्चिम तराई अनि मध्यपहाडहरू भने घामले सुकिरहेका छन्।

टोपेन्द्र रोका मगर

टोपेन्द्र रोका मगर - काठमाडौँ

साझेदारीको बाटोमा मोदी सत्ता, १९९६ दोहोरिएला?

नयाँ सरकार बनाउने दाबी भाजपा नेतृत्वका मोदीको पोल्टामा छ। त्यसका लागि सन्तुलनको राजनीति गर्न गठबन्धनको दबाब निरन्तर मोदीमाथि रहनेछ। विपक्षी दलहरू पनि भाजपा नेतृत्वको गठबन्ध तोड्ने प्रयासमा रहनेछन्।

बसन्त कुमार उपाध्याय

बसन्त कुमार उपाध्याय - काठमाडाैं

साँघुराे ‘फुटपाथ’मा फटफटाइरहेकाे सिंहदरबार

केन्द्रीय सत्ताले अहिलेसम्म स्थानीय अनि संघीयताका कुनै पनि संरचनाहरूलाई आफ्नै ‘शाखा’हरू ठान्छ। संघीय संरचनामा भएको पहिलो चुनावबाट प्रधानमन्त्री भएका केपी शर्मा ओलीले २०७६ मा त्यसै भनेका होइनन् ‘प्रदेश वा स्थानीय तह भनेका छुट्टै केही होइनन् ती संघीय सरकारकै इकाइ हुन्…।’

टोपेन्द्र रोका मगर

टोपेन्द्र रोका मगर - काठमाडौँ

मधेसको बेलगाम ‘बेरुजु’

सरकारको सुशासन कस्तो भन्ने चिनाउने प्रमुख आधार आर्थिक सुशासन भए पनि मधेस प्रदेश भने बेरुजुको चक्रब्यूहमा छ। बेरुजु भन्नाले कानुनविपरीत हुने बजेट खर्च हो।

टोपेन्द्र रोका मगर

टोपेन्द्र रोका मगर - काठमाडौँ

चुरेको चीरहरण: पानी अडियो न पैसा जोगियो

सरकारले जसरी चुरे बचाउने नाममा वर्षेनी अर्बौं रकम बगाइरहेको छ, त्यसअघि र अहिले पनि त्यहाँ गैरसरकारी संस्थाहरूले उत्तिकै पैसा लगानी गरिरहेका छन्। तर न चुरेको चित्कार कसैले सुनेको छ न चुरेको छातिमा पारिएका गहिरा चिराहरू कसैले देखिरहेको छ। यसैगरी बरु हरेक दिन चुरे आफै आफै चिराचिरा परिरहेको छ।

टोपेन्द्र रोका मगर

टोपेन्द्र रोका मगर - काठमाडौँ

गर्मीले मुटु, किड्नी र थाइराडका बिरामीलाई बढी असर गर्छ- डा. नारायण बस्नेत (भिडियाे)

गर्मीमा मुटु र किड्नीका राेग भएका बिरामीलाई बढी ध्यान दिनुपर्छ। किनभने, उनीहरुमा तापक्रम थेग्न सक्ने क्षमता हुँदैन।

मिनु गोले

मिनु गोले - काठमाडाैं

बजेटमा सुनिएका लोकप्रिय धुनहरू

बजेटमा आर्थिक सुधार र निजी क्षेत्रको प्रवर्द्धन, कृषि, ऊर्जा, सूचना प्रविधि, पर्यटन, औद्योगिक विकास तथा पूर्वाधार निर्माण, शिक्षा, स्वास्थ्यलगायत सामाजिक क्षेत्रको विकास, समावेशिता र सामाजिक सुरक्षा र सुशासन प्रवर्द्धन तथा सार्वजनिक सेवा प्रवाहमा सुधारका पाँच प्राथमिकता निर्धारण गरिएको छ।

बिएल संवाददाता

बिएल संवाददाता - काठमाडौँ

गणतन्त्र होइन यसलाई चलाउने पात्र फेर्नुपर्छ

अहिलेको व्यवस्थाभित्र धेरै गरिहाल्ने अवस्था छैन। अधिकारको सदुपयोग गर्दै आफ्नो ‘भिजन’लाई लागू गर्न सक्ने खालको अवस्था आएमा पक्कै पनि देशलाई आर्थिक समृद्धिको दिशामा अगाडि बढाउन सक्छौँ भन्ने मान्यतामा छौँ।

बिएल संवाददाता

बिएल संवाददाता - काठमाडाैं

‘ब्याड लक रवि दाइ!’ तपाईंको भाग्य नै त्यस्तै छ…

यसबाट उनी डराउने छैनन्। अरुजस्तो मिडिया ट्रयालमा पनि उत्रिने छैनन्। किनकि उनी ‘मिडिया मिलाउन’ आएका होइनन्। बरु मिडियाकर्म छोडेर अनि भुँइबाट पछारिँदै उठेर फेरि राजनीतिको पछिल्लो बेञ्चबाट अघिल्लो बेञ्चमा आएका एक माहिर राजनीतिक खेलाडी हुन्।

बिएल संवाददाता

बिएल संवाददाता - काठमाडाैं

उता रुसमा लडिरहेछन्, मरिरहेछन् अनि हराइरहेछन्, यता गुहार सुन्दैन सरकार 

श्रीमानको अवस्था बुझ्न कहिले त्रिपुरेश्वरको कन्सुलर विभाग, कहिले सिंहदरबार त कहिले बालुवाटरको रुसी राजदूतावास धाइरहेकी छिन्। उनी राजधानीमा सरकारका यी ढोका–ढोका धाउँदा पनि श्रीमानको अवस्था थाहा पाउन सकेकी छैनन्। 

टोपेन्द्र रोका मगर

टोपेन्द्र रोका मगर - काठमाडौँ

गीत गाउन हिँडेका सिपी ‘हिरो’ भए अनि हिरोइनसँगै घरजम गरे

सन् १९६६ मा माइतीघरको पहिलो शो पाटनको अशोक हलमा हुँदा फिल्म हेर्नेको घुइँचो थियो। भारतमा पनि रिलिज भयो। यो फिल्म हेरेपछि मलाई बल्ल लाग्यो– अब हिरो भइयो।

नवीन अर्याल

नवीन अर्याल - काठमाडाैं

राजा त राजै हुन् 

केही रोचक पनि बनेको कतारी राजाको यो भ्रमणलाई केही पार्टीहरू र नेताहरूले राजनीतिको अर्को रोचकतासँग पनि गाँसिदिए। गणतन्त्रपछि नेपालमा राजा मागिरहेको राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीले कतारी राजाको यो भ्रमणलाई आफ्नो राजनीतिक गर्भसिद्धान्तसँग जोडेर टिकाटिप्पणी गर्नसमेत भ्यायो।

टोपेन्द्र रोका मगर

टोपेन्द्र रोका मगर - काठमाडाैं

पचहत्तर वर्षमा उछिट्टिएका कम्युनिस्ट टुक्राहरू

कयौँ पटक टुटफुट र एक ठाउँ पनि भए। तर सबै कम्युनिस्टमा आस्था राख्नेहरू अझै पनि आफै लडिरहेका छन्। उनीहरू बेलाबेला एक ठाउँ हुनुपर्ने भन्छन् पनि तर एक ठाउँ हुने भन्दा नेतापिच्छै पार्टी बनाउने क्रम बढ्दो छ। 

टोपेन्द्र रोका मगर

टोपेन्द्र रोका मगर - काठमाडौँ

कलेजो प्रत्यारोपणमा ‘अब्बल’ बन्दै नेपाल

जटिल शल्यक्रिया मानिने कलेजाे प्रत्यारोपन नेपालमा अब्बल बन्दै गएको छ। नेपालमा सफल रुपमा कलेजो प्रत्याराेपन भएको २०७३ सालमा हो। यो पनि विदेशी डाक्टरको सहयाेगमा सुरु भएको थियो। हाल नेपाली डाक्टर नै कलेजाे प्रत्याराेपनमा सफल बन्दै गएका छन्।

मिनु गोले

मिनु गोले - काठमाडौँ

मोदी सरकारले डामिरहेको भारतीय ‘लोकतन्त्र’

आगामी साता भारतमा आम चुनाव सुरु हुनेछ। विश्व राज्य र क्षेत्रहरूमा करिब–करिब सात चरणमा हुने यो चुनावमा लगभग एक अर्ब भारतीयले मतदान गर्नेछन्। ‘लोकसभा’का लागि हुन लागेको यही चुनावले प्रधानमन्त्रीको तय गर्नेछ।  अहिले भारतका सारा सञ्चारमाध्यमदेखि सामाजिक सञ्जालसम्म चुनावी प्रक्षेपणले भरिएका छन्। सार्वजनिक ठाउँहरूमा राखिएका डिजिटल बोर्डहरू पनि चुनावी सन्देश र नेताहरूका अनुहारहरूले भरिएका छन्। र, जति पनि यस्ता चुनावी संकेतहरू छन् त्यहाँ जम्मै ‘मोदी’मात्रै छन्। 

जीवन डाँगी

जीवन डाँगी - काठमाडाैँ

२०८१ 'सत्यम्, शिवम्, सुन्दरम्'को वर्ष बनोस्

२०८० साल नेपालको इतिहासमै एक बिर्सनलायक वर्षका रूपमा विदा हुँदैछ । यही पृष्ठभूमीमा आउँदै गरेको वर्ष २०८१ ले पनि खासै आशाको किरण ल्याउला जस्तो छैन । तैपनि कामना गरौं, परिस्थिति नाटकीय रूपमा नेपाल समृद्ध र नेपाली सुखी हुने बाटोतिर मोडिने छ ।

प्रदीप भट्टराई

प्रदीप भट्टराई - अमेरिका

‘उथलपुथल’ असीका फन्काहरू 

नेपाली पात्रोमा एउटा दशक बितेको वर्ष पनि हो। गणतन्त्रका लगभग दुई दशक बिताएको यो २०८० साल प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’को भनाइ सापटी लिएर भन्ने हो भने ‘उथलपुथल’को वर्ष पनि भयो।

टोपेन्द्र रोका मगर

टोपेन्द्र रोका मगर - काठमाडाैं